井Well
jǐngTên tiếng Anh “The Well” (Wilhelm/Baynes) và “Žing” (Legge)
Nói đơn giản
Nước được kéo lên qua gỗ: cái giếng. Làng dời đi, giếng vẫn ở lại; không tăng không giảm; nhưng dây đứt hay giếng đục thì chẳng giúp được ai.
Thái độ quẻ này khuyên
Chăm sóc các nguồn của mình, kỹ năng, quan hệ, đời sống nội tâm, để chúng luôn trong và dùng được cho mình và cho người.
Phần ghi chú đơn giản được dịch từ bản tiếng Anh của chúng tôi.
Cấu trúc
卦辭 Lời quẻ (Thoán từ)
井:改邑不改井,无喪无得,往來井井。汔至,亦未繘井,羸其瓶,凶。Quẻ Tỉnh, đổi làng chẳng đổi giếng, không mất không được, đi lại giếng giếng. Hầu đến, cũng chưa dong trạc đến giếng, hỏng thửa lọ, hung.
Ngô Tất Tố
巽乎水而上水,井;井養而不窮也。改邑不改井,乃以剛中也。汔至亦未繘井,未有功也。羸其瓶,是以凶也。Vào chưng nước mà đưa nước lên, là giếng, giếng là vật nuôi mà không cùng vậy, đổi làng chẳng đổi giếng, bèn vì cứng giữa vậy, hầu tới, cũng chưa dong chạc đến giếng, chưa có công vậy, hỏng thửa lọ, cho nên hung vậy.
Ngô Tất Tố
木上有水,井;君子以勞民勸相。Trên cây có nước là quẻ Tỉnh, đấng quân tử coi đó mà yên ủi dân, khuyến khích sự giúp đỡ.
Ngô Tất Tố
爻辭 Sáu hào
Một hào động thì quẻ biến thành quẻ khác:
- 上六Six at the top
井收勿幕,有孚元吉。
Giếng thu, chớ chùm, có tin, cả tốt.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 元吉在上,大成也。
Cả tốt ở trên, cả nên vậy.
Ngô Tất Tố
- 九五Nine in the fifth place
井冽,寒泉食。
Giếng mát, suối lạnh, ăn.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 寒泉之食,中正也。
Suối lạnh chưng ăn, giữa chính vậy.
Ngô Tất Tố
- 六四Six in the fourth place
井甃,无咎。
Giếng xây bờ, không lỗi.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 井甃无咎,修井也。
Giếng xây dựng bờ không lỗi, sửa giếng vậy.
Ngô Tất Tố
- 九三Nine in the third place
井渫不食,為我心惻,可用汲,王明,並受其福。
Giếng trong chẳng ăn, làm sự bùi ngùi cho lòng ta, khá dùng múc nước; vua sáng, cùng chịu thửa phúc.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 井渫不食,行惻也。求王明,受福也。
Giếng trong chẳng ăn, kẻ đi bùi ngùi vậy:
Ngô Tất Tố
- 九二Nine in the second place
井谷射鮒,瓮敝漏。
Giếng hang, bắn loài ếch nhái, vò nát dò.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 井谷射鮒,无與也。
Giếng hang, bắn ếch nhái, không cùng vậy.
Ngô Tất Tố
- 初六Six at the beginning
井泥不食,舊井无禽。
Giếng bùn chẳng ăn, giếng cũ không chim.
Ngô Tất Tố
Tiểu Tượng 井泥不食,下也。舊井无禽,時舍也。
Giếng bùn chẳng ăn, ở dưới vậy; giếng cũ không chim, thì bỏ vậy.
Ngô Tất Tố
Bản dịch: Ngô Tất Tố. Những đoạn bản dịch này không có được dịch máy từ nguyên văn chữ Hán; nguyên văn chữ Hán là căn cứ.
Đọc 井 Well cho câu hỏi về
古籍
Từ kinh điển
Trong Thập Dực, Tự Quái giải thích vì sao mỗi quẻ nối tiếp quẻ trước, Tạp Quái tóm ý quẻ trong một câu. Đây là lời hai truyện nói về 井 jǐng · Well.
困乎上者,必反下,故受之以井。Khốn ở trên ắt quay xuống dưới, nên tiếp đến quẻ Tỉnh.
Bản dịch của iching.tools (từ nguyên văn chữ Hán)
井通,而困相遇也。Tỉnh là thông, còn Khốn là va vấp.
Bản dịch của iching.tools (từ nguyên văn chữ Hán)
Nguyên văn chữ Hán là bản chuẩn. Bản dịch là của iching.tools, dịch từ nguyên văn, trừ khi ghi tên dịch giả khác; một số tên tác giả chỉ là tương truyền (託名).
Câu hỏi thường gặp về quẻ này
- Quẻ 48, Well, nghĩa là gì?
- Nước được kéo lên qua gỗ: cái giếng. Làng dời đi, giếng vẫn ở lại; không tăng không giảm; nhưng dây đứt hay giếng đục thì chẳng giúp được ai.
- Well gồm hai quái nào?
- 坎 ở trên 巽 — nước trên gió. Hỗ quái (hào 2–5) là 睽 Divergence.
- Hào của Well biến thì sao?
- Hào động biến quẻ này thành quẻ khác; danh sách trên có đủ sáu trường hợp. Khi nhiều hào cùng động, bài hướng dẫn về hào động cho biết nên đọc đoạn nào.
- Làm sao gieo ra Well?
- Gieo sáu hào từ dưới lên bằng ba đồng xu hoặc cỏ thi; thứ tự - - — — - - — - - là Well. Bạn cũng có thể gieo quẻ tại đây — hào do chương trình quyết định, kinh văn là trang này.
Chữ Hán: bản Chu Dịch thông hành (hệ Vũ Anh Điện). Tiếng Anh: James Legge, The Yî King, Sacred Books of the East XVI, 1882 (thuộc phạm vi công cộng).